Okna wymagają obsługi, tylko nikt o tym nie mówi przy zakupie

Stolarka z PCV zyskała opinię bezobsługowej i to przekonanie utrzymuje się od lat. W porównaniu ze starymi oknami drewnianymi, które trzeba było cyklicznie malować i kitować, rzeczywiście wymaga niewiele. Niewiele to jednak nie to samo co nic, a różnica ujawnia się zwykle po kilku sezonach, kiedy skrzydło zaczyna ocierać, klamka chodzi twardo, a przy zamkniętym oknie czuć ruch powietrza.

Przyczyną rzadko jest wada konstrukcji. Znacznie częściej to naturalne skutki użytkowania: osiadanie skrzydła pod własnym ciężarem, zabrudzenie i wysuszenie uszczelek, brak smarowania elementów ruchomych. Wszystko to należy do czynności przewidzianych przez producentów w instrukcjach użytkowania i wszystko da się wykonać w godzinę w typowym domu jednorodzinnym.

Najlepszym momentem na taki przegląd jest wczesna jesień, przed sezonem grzewczym. Materiały są jeszcze w łagodnych temperaturach, a ewentualne usterki wymagające interwencji serwisu można spokojnie zgłosić, zanim ich skutki zaczną być odczuwalne w rachunkach i w komforcie.

Regulacja okuć, czyli najważniejsze piętnaście minut

Okucie obwiedniowe utrzymuje skrzydło w ramie i odpowiada za docisk na całym obwodzie. Z czasem skrzydło opada, przez co zaczyna ocierać o ramę przy dolnym narożniku po stronie klamki. Objawem wstępnym jest opór przy zamykaniu, dopiero potem pojawia się widoczny ślad tarcia.

Okucia mają punkty regulacji pozwalające korygować położenie skrzydła w pionie, w poziomie oraz zmieniać siłę docisku. Regulacja docisku bywa wykonywana sezonowo: mocniejszy na zimę, słabszy latem, co odciąża uszczelki. Nie każdy typ okuć jest identyczny, dlatego przed przystąpieniem do korekty warto sprawdzić instrukcję dołączoną do stolarki albo dostępną u producenta.

Prosty test szczelności nie wymaga narzędzi. Kartkę papieru umieszcza się między ramą a skrzydłem i zamyka okno. Jeżeli kartka daje się swobodnie wyciągnąć, docisk w tym punkcie jest za słaby. Powtarza się to w kilku miejscach po obwodzie, bo nierównomierny docisk jest częstszy niż równomiernie zbyt słaby.

Uszczelki i elementy ruchome

Uszczelka jest elementem, który pracuje przy każdym otwarciu i przez cały sezon podlega ściskaniu. Zabrudzona i przesuszona traci elastyczność, przestaje wracać do kształtu i przepuszcza powietrze mimo prawidłowego docisku. Regularne czyszczenie i konserwacja preparatem przeznaczonym do uszczelek to zabieg, który realnie przedłuża ich żywotność.

Osobnej uwagi wymagają otwory odwadniające w dolnej części ramy. Odprowadzają wodę, która dostaje się między szybę a profil. Zapchane kurzem i pyłkami powodują, że woda zatrzymuje się w komorze, co zimą kończy się zamarzaniem i naprężeniami w miejscach, które nie zostały do tego przewidziane. Udrożnienie zajmuje chwilę i jest jedną z najbardziej niedocenianych czynności w całym przeglądzie.

Do mycia profili stosuje się łagodne środki bez składników ściernych i bez rozpuszczalników. Powierzchnia PCV jest odporna, ale zarysowana matowieje trwale i nie da się tego cofnąć.

Najczęstszy błąd przy samodzielnej konserwacji to smarowanie uszczelek tym samym środkiem, co okuć. Do części ruchomych stosuje się smar lub olej maszynowy zgodnie z instrukcją okuć, a do uszczelek preparaty na bazie silikonu albo gliceryny. Zamiana bywa kosztowna, bo oleje potrafią rozmiękczać materiał uszczelki i przyspieszać jej zużycie.

Drzwi zewnętrzne i konstrukcje przesuwne

Drzwi wejściowe pracują częściej niż okna i mają większy ciężar własny, więc opadanie skrzydła jest tu bardziej zauważalne. Objawem jest ocieranie o próg albo konieczność dociskania skrzydła przy przekręcaniu klucza. Zawiasy drzwiowe mają własne punkty regulacji, a zamek wielopunktowy wymaga, aby skrzydło było ustawione równolegle do ościeżnicy na całej wysokości.

Konstrukcje przesuwne, takie jak wyjścia tarasowe, wymagają dodatkowo dbałości o prowadnicę dolną. Piasek i drobne zanieczyszczenia zbierające się w szynie zwiększają opór, przyspieszają zużycie wózków jezdnych i potrafią prowadzić do trwałego uszkodzenia. Regularne odkurzanie prowadnicy jest w tym przypadku ważniejsze niż jakikolwiek preparat konserwujący.

Część czynności wykracza poza samodzielny przegląd. Wymiana uszkodzonej uszczelki na całym obwodzie, korekta geometrii dużego skrzydła, wymiana elementów okuć czy diagnostyka nieszczelnego pakietu szybowego to zadania dla serwisu. Wyspecjalizowany serwis okien PCV dysponuje częściami zamiennymi do konkretnych systemów okuciowych, co ma znaczenie, bo elementy nie są uniwersalne między producentami.

Kiedy przegląd nie wystarczy

Są objawy, przy których regulacja niczego nie rozwiąże, bo problem leży gdzie indziej. Zaparowanie wewnątrz pakietu szybowego, czyli między szybami, oznacza rozszczelnienie zespolenia i kwalifikuje szybę do wymiany. Wilgoć pojawiająca się w ościeżu, a nie na szybie, wskazuje na kłopot ze stykiem konstrukcji ze ścianą, czyli na montaż.

Warto też odróżnić skraplanie się pary na szybie od wady okna. Wykroplenie po wewnętrznej stronie szyby przy dużej różnicy temperatur jest zjawiskiem fizycznym i najczęściej sygnalizuje nadmiar wilgoci w pomieszczeniu przy niewystarczającej wymianie powietrza. Rozwiązania szuka się wtedy po stronie wentylacji, a nie stolarki.

Przy stolarce objętej gwarancją część czynności serwisowych bywa powiązana z obowiązkiem przeglądów, dlatego warto sprawdzić warunki w dokumentach otrzymanych przy odbiorze. W przypadku firm, które są jednocześnie producentem i wykonawcą montażu, jak działający na Podkarpaciu wytwórca oferujący okna Rzeszów i okolice, ścieżka zgłoszenia jest krótsza, bo nie ma sporu o to, czy usterka dotyczy wyrobu, czy robocizny.

Najczęstsze pytania

Jak często regulować okna?

Kontrolę docisku wykonuje się zwykle raz w roku, przed sezonem grzewczym. Regulacji dokonuje się wtedy, gdy test papierowy wykazuje nierówny docisk albo gdy skrzydło zaczyna ocierać. W pierwszym roku po montażu warto sprawdzić stolarkę dodatkowo, bo materiały i konstrukcja stabilizują się po pierwszym pełnym cyklu temperatur.

Czym smarować okucia okienne?

Elementy ruchome okuć smaruje się środkiem wskazanym w instrukcji dołączonej do stolarki, najczęściej olejem maszynowym lub smarem przeznaczonym do okuć. Nie stosuje się do tego preparatów przeznaczonych do uszczelek ani środków zawierających rozpuszczalniki.

Co zrobić, gdy okno ociera przy zamykaniu?

To typowy objaw opadnięcia skrzydła. Koryguje się go regulacją w zawiasach, podnosząc skrzydło i korygując jego położenie w poziomie. Jeżeli po korekcie ocieranie wraca, przyczyna może leżeć w geometrii ramy lub w zużyciu elementów okucia i wtedy potrzebna jest ocena serwisu.

Czy para na szybie oznacza, że okno jest nieszczelne?

Zwykle jest odwrotnie. Wykroplenie po wewnętrznej stronie szyby świadczy o wysokiej wilgotności powietrza w pomieszczeniu przy jednoczesnym ograniczeniu wymiany powietrza. Nieszczelne okno wychładza pomieszczenie i częściej powoduje wrażenie przeciągu niż skraplanie. Zaparowanie pomiędzy szybami to natomiast wada pakietu i kwalifikuje się do zgłoszenia serwisowego.